BİLİMOLOG

  Nehir körlüğü olarak da bilinen Onchocerciasis, Simuliidae (siyah sinekler) familyasına ait Simulium cinsi tarafindan vektör olarak taşınan Onchocerca volvulus nematod türü tarafından meydana getirilen parazitik bir hastalıktır. Ölümcül bir hastalık olmayan Onchocerciasis, önce deride acılı nodüller meydana gelir ve nihayetinde gözlere yayılarak körlüğe sebep olur. Bu hastalık en çok Orta Afrika’da yaygın olmakla birlikte, Güney Amerika’da da görülür. Hastalık muhtemelen Amerika kıtasının Avrupalılar tarafindan koloniler kurulup, Afrika’dan buraya getirilen kölelerin ardından ortaya çıkmıştır. 2017 yılı itibariyle yaklaşık 220 milyon insan bu hastalıktan dolayı risk altındadır. Yaklaşık 14,6 milyon insan Onchocerciasis’e yakalanmış, 1,15 milyon insan ise kör olmuştur [1]. Onchocerciasis’ın ortaya çıkarmış olduğu hastalık etkilerini incelemeden önce hastalığın vektörü olan siyah sinekler ve hastalığa sebep olan O . volvulus ’un biyolojilerine göz atalım. Siyah Sinekler (Simuliidae...

  Doğal habitatı Afrika, Güney Asya ve bazı Orta Doğu ülkelerindeki ağaçlık alanlardır. Özellikle Hindistan’da yaygın bulunurlar. Kafeslerde besleme amaçlı dünyanın farklı bölgelerine götürülen bu türler daha sonra kafes dışında da yaşamaya başlamışlardır. Japonya, Avustralya, Yeni Zelanda, Güney Afrika, Arap Yarımadası, Avrupa, Kuzey Amerika ve Türkiye’de de yayılmaya başlamışlardır. Türkiye’deki ilk üreme kaydı 1976 yılında Ankara ili Kavaklıdere semtinde kaydedilmiştir. [1] 1970’li yıllarda öncelikle büyük şehirlerde görülen yeşil papağan, 2015 yılı itibarıyla toplam 26 ilde görülmüştür. [2] Türkiye’de de parklar ve bahçelerde yaşarlar. Oldukça gür sesleri vardır. Erkek dişiden mavimsi ensesi, siyah gıdısı ve kırmızı boyun yakalığı ile ayırt edilebilir. Resim 1.0 Hacettepe Üniversitesi Beytepe Kampüsü’nde yeşil papağan çifti. © Samet Tekin Dağılımları ve Ekolojileri Tanıtıldığı yeni habitatların benzer iklim şartları ve mevsimler döngülere sahip olması yeşil papağanların bu bölg...

  Yenilenebilir enerji, insanın kullanımının ölçüsüyle, tükenmeyen ve büyük miktarlarda mevcut olan enerji kaynaklarını tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Beş ana yenilenebilir enerji türü vardır: güneş enerjisi (solar enerji), rüzgâr enerjisi, hidroelektrik, biyokütle ve jeotermal enerji. Ortak özellikleri, işletilmeleri sırasında kirletici salınımlar yapmamaları (veya çok az yapmaları) ve böylece sera etkisi ve küresel ısınmaya karşı mücadelede yardımcı rol oynamalarıdır. Fotovoltaik veya Termal Güneş Enerjisi: Güneş enerjisi, güneş ışınlarından elde edilebilen enerjiyi ifade eder. Fotovoltaik güneş enerjisi ile termal güneş enerjisini birbirinden ayırmak gerekir. Fotovoltaik güneş enerjisi, fotovoltaik diye adlandırılan hücreler tarafından üretilen elektriğe karşılık gelir. Bu hücreler güneş ışığını alır ve bir kısmını elektriğe dönüştürebilir. Modüler (parçalı) olmaları yararlarından biri olarak zikredilebilir. Gerçekten de, fotovoltaik paneller büyük ölçekli enerji üret...

  Dağcılık ve yürüyüş aktiviteleri yapan 25 yaşındaki bir erkek birey, ekibiyle beraber hafta sonu bir dağ tırmanışı planı yaptı. İlk gün ekibiyle beraber 1.800 metreye çıktılar ve bu yükseklikte uyudular. Ertesi gün 3.200 metreye çıktılar ve ardından dağcıda yorgunluk ve öksürük belirtileri baş gösterdi. Devamında mide bulantısı, uykusuzluk ve nefes darlığı çekse de üçüncü günde de aşağı inmeyi reddetti. Günün ilerleyen saatlerinde semptomları ağırlaştı ve helikopter vasıtasıyla bir saat uzaklıktaki acil bölümüne taşındı. Hastanede geri dönüşsüz maskeyle oksijen verilen hasta, solunum güçlüğü ve baş ağrısı devam etti.[1] Söz konusu hastanın belirtileri tipik yüksek irtifa akciğer ödemi belirtileriydi. Hasta yüksek irtifadan dolayı alkaloz ve hipoksiden mustaripti. Deniz seviyesinde yaşamaya adapte olmuş hasta, oksijen kısmi basıncının düşük olduğu 3.200 metreye çıktığı zaman vücudundaki oksijen miktarı azaldı yani hipoksi durumu ortaya çıktı. Atılan CO2 miktarındaki artış da pH’ın...

  Bir molekülün genetik materyal olabilmesi için göstermesi gereken özellikler vardır. Bunlar: - Kendini Eşleme Yani “replikasyon”. Bir hücre bölüneceği zaman genetik materyalini yavru hücrelere de aktarır. Bunun için genetik materyal kendini kopyalayabilmelidir. - Bilgi Depolama Hücre ifade etse de etmese de genetik materyal bu bilgileri depolar. Örneğin vücudumuzdaki hücreler aynı genetik materyali barındırmasına rağmen birbirinden farklıdırlar. İşte bunun sebebi de hücrelerin farklı genleri ifade etmesinden kaynaklanır. Deri hücrelerinde melanin geni aktifken hemoglobin genlerinin ifade edilmemesi gibi. - Genetik Bilginin İfadesi Genetik bilginin ifade edilmesindeki ilk aşama DNA’nın transkripsiyonudur. Bu işlemle üç tip RNA molekülü oluşturulur (mRNA, tRNA, rRNA). Translasyon işlemiyle de polipeptit sentezi gerçekleşir. Yani DNA’dan RNA, RNA’dan da protein sentezlenir. Mendel’in kalıtım fikrini ortaya atmasıyla genetik materyalin ebeveynden aktarıldığı fikri kabul görmüştür. Sı...

  Türkiye’de görülen ve üreyen, doğal yaşlı ormanların en yaygın kuşlarını sizler için derledik. Bu yaygın 10 kuşun kimi göçmen iken kimi de göç etmez ya da kısmen göç eder. Bu türlerin bazıları nişlerine ve göçlerine göre farklı habitatlarda da görülebilirler. Büyük Baştankara ( Parus major ) Paridae familyasında büyük baştankara, Türkiye’de, familyasının en yaygın türüdür. Siyah başı, beyaz yanakları ve geniş sarı bir gövdeye sahiptir. Karnının ortasından siyah bir hat geçer. Bu hat cinsiyet tanımında da ayırt edici morfolojik özelliktir: Geniş siyah hatta sahip olanlar erkek, ince hatta sahip olanlar ise dişidir. Sırtının üst kısmı yeşil tonlarındadır ve mavimsi kanat ve kuyruğa sahiptir. Kanadından beyaz tek bir hat geçer. Bu özellikle benzer tür olan çam baştankarası ile kolayca ayrılmasını sağlar. Boyu 14 cm, kanat açıklığı 22,5-25,5 cm ve ağırlığı 14-22 gramdır [1]. Ötüşleri çok çeşitli, metalik ve gürdür. Üreme döneminde “Ti-çü, ti-çü, ti-çü” şeklinde ötüşleriyle bahara neş...