BİLİMOLOG

  Özet Bu makalede, Satürn’ün uydusu Titan’ı tanıyacağız, özelliklerini ve neden yaşam potansiyelinin yüksek olduğu konusunda bu kadar önemli olduğunu konuşacağız. Giriş Evrende yaşam var mı, uçsuz bucaksız bu kâinatta yalnız mıyız? Bu sorular insanoğlunu özellikle evrenin hayrete düşülecek büyüklüğü karşısında acaba bir yerlerde yaşam formu neden olmasın diye içerlendirmesi çok muhtemeldir. Elbette evren belli düzen ve yasaları ile 13,5 milyar yıldır tıkır tıkır işleyen bir saat gibi çalışıyor. Bu yasa ve örüntü topluluğu içinde, belli koşullar sağlandığı zaman yaşamın var olması elbette düzenli örüntüler açısından karşılaşacağımız mutlak gerçektir. Bu konuda dünyamıza ev sahipliği yapan güneş sistemi, gelişen teknolojimiz iyice uzaklaşan gözlem uydularımız ve birikimlerimiz güneş sisteminin bir yerlerinde dünya dışında yaşam formları aramak adına çalışmaların başlangıç noktasıydı. Çünkü yaşam kaynağımız güneş, belki de burada sadece bizi değil, başka organizmaları da ısıtıp aydın...

"İnce ayar", karmaşık yaşamın varlığı için gerekli koşullar olan evrenin çeşitli özelliklerini ifade eder. Bu tür özellikler, bir bütün olarak evrenin başlangıç koşullarını ve “kaba gerçeklerini”, doğa yasaları veya bu yasalarda bulunan sayısal sabitler (yerçekimi kuvveti sabiti gibi) ve yaşanabilir gezegenlerin yerel özelliklerini (bir gezegenin ev sahibi yıldızından uzaklığı gibi). içerir.  Temel fikir, kimyasal temelli yaşamın mümkün olabilmesi için bu özelliklerin çok dar bir olası değerler aralığı içinde yer alması gerektiğidir. Bazı popüler örnekler tartışmalıdır. Ve olasılıkların nasıl hesaplanacağı konusunda bazı karmaşık felsefi tartışmalar var. Bununla birlikte, genel olarak teizm ve tasarıma düşman olan bilim adamları tarafından bile geniş çapta kabul edilen birçok iyi kurulmuş ince ayar örneği vardır. Örneğin, Stephen Hawking şunu kabul etti: “Olağanüstü gerçek şu ki, bu sayıların [fiziğin sabitleri] değerleri, yaşamın gelişimini mümkün kılmak için çok ince bir şe...

İnsanlarla tanıştığımda ve onlara astronom olduğumu söylediğimde, sıklıkla sordukları ilk soru şu olur: Evrende yalnız mıyız? Uzaylılar var mı orada? Onlara bilmediğimizi yalnızca uzaylıların “var olabileceklerini” söylemeliyim. Bu, evet, büyüleyici bir soru, ancak evrendeki yaşam hakkında pek bir şey bilmiyoruz. Yüz ya da iki yüz yıl öncesine gidersek, çoğu insanın başka gezegenlerde yaşam olduğunu düşünmesi bile ilginçtir. Aslında, birçok insan dini nedenlerle, Yaratıcı’nın tüm bu uzaydaki alanı yaratmayacağını ve üzerine hayat koymayarak boşa harcamayacağını düşünürdü. 20. yüzyılın başlarında Fransız Vakfı, uzayda yaşamın kanıtlarını bulan ilk insanlara bir ödül verdi, ancak Mars'ı bu ödülde saymadılar çünkü orada yaşam bulmak çok kolaydı. Ama tabii ki, Mars'a ve Güneş Sistemimizin diğer bölgelerine sondalar gönderdiğimiz için, bunların çoğunun yaşam için oldukça elverişsiz yerler olduğunu şu an biliyoruz. Güneş Sistemimizde Dünya, yaşanılabilir koşullar sağlaması bakımından...

  Editör Notu: Bu metnin çevirisi Closer to Truth kanalının ''Paul Steinhardt - What Does a Fine-Tuned Universe Mean?'' adlı videosundan alınmıştır. Telif şartlarından ötürü videoyu çevrilmiş şekilde youtube kanalımızda paylaşamıyoruz. Bu ve benzeri çevirilerde bize yardımcı olmak isterseniz iletişim bilgilerimizden bizlere ulaşabilirsiniz. S: Paul, büyük patlama 14 milyon yıl önce gerçekleşenler ve evrenin evrimi hakkında konuşmak bence aklıma gelen en heyecan verici şey. Ama kozmologların uğraşlarının yersiz olduğunu düşünen oldukça zeki birkaç arkadaşım var. Paul: Yeni arkadaşlar bul o zaman! S: Kozmoloji insanlığa ne kazandırabilir?  Paul: Bence kozmoloji bize evreni idare eden yasalar hakkında çok şey anlatır. Bu yasaların ortaya çıktıkları yer orası. Evrenin bir başlangıcı var mı ve gelecekte nasıl olacak? Evrenin her yeri aynı mı işler yoksa biz özel bir yerde miyiz? Bunlar varlığımızın anlamıyla ilgili can alıcı sorular.  Tarihsel olarak da hep "tüm bu...

Editör Notu:   Bu metin Enis Doko tarafından Kader 17:1 (2019) için yazılan ”Does Fıne-Tunıng Need An Explanatıon?” adlı makaleden alınmış, sayın Doko’dan aldığımız izin doğrultusunda sitemize  Onur Kenan Aydoğdu  tarafından uyarlanmış ve Türkçe’ye çevrilmiştir. Keyifli okumalar. Yaşamı sürdürebilen bir evren, üreyebilen ve enerji depolayıp kullanabilen varlıkları destekleyebilmelidir. Bunlar akıllı yaşamın ortaya çıkması için gerekli ancak yeterli olmayan koşullardır. Bu tür koşullar ancak kararlı enerji kaynakları ve moleküler yapılar, üreme ve enerji depolama kapasitesine sahip zengin bir kimya sergileyen bir evren tarafından sağlanabilir. 1970'lerde - Carter  [1] , Carr ve Rees  [2] , Paul Davies  [3] ve Barrow ve Tipler'in  [4] kapsamlı çalışmalarından sonra - fizikçiler, kararlı enerji kaynaklarının (yıldızlar) yanı sıra kimyanın ve dolayısıyla yaşamın ortaya çıkmasına elverişli evrenin olası yasaları, sabitleri ve başlangıç koşulları kü...

Borde, Guth ve Vilenkin'e atfedilen ve zamanın başlangıcı için kanıt olarak kabul edilebilecek bir teorem vardır. Kabaca ifade etmek gerekirse, bu teorem genişleyen herhangi bir kozmolojide uzayzamanın geçmişe doğru tamamlanmamış (incomplete) olması gerektiğini söyler. Başka bir deyişle, BGV teoremi bize enflasyonun sonsuza kadar süreceği bir " ebedi enflasyon" senaryosu olsa da, enflasyonun geçmişte bir tür başlangıcı olması gerektiğini söyler. BGV, "neredeyse tüm" jeodeziklerin uzayzamanın bir tür başlangıcına isabet ettiğini, ancak bazılarının geçmişe doğru sonsuza kadar uzatılabileceğini göstermektedir. BGV teoreminin geçerli olması için evrenin her zaman genişlediğini varsayarsak, o zaman büyük olasılıkla (presumably) bir tür başlangıç tekilliği olması gerekir. Detaylı bilgi (bazı okuyucular bu bölümü atlamak isteyebilir): [BGV'nin evrenin homojen (ortalama olarak her yerde aynı) veya izotropik (ortalama olarak her yönde aynı) olduğunu...

Evren hakkında birkaç temel gözlemle başlayalım. Birincisi, Evren nereye bakarsak bakalım aşağı yukarı aynı görünüyor: ayrıntılı olarak değil ama gökyüzünün bir kısmına bakarsanız, aynı türden galaksileri, galaksi kümelerini,boşlukları ve filamentleri ve benzerlerini her yerde görebiliriz. Aslında galaksimiz Samanyolu, Evrendeki galaksilere çok benziyor. Dolayısıyla, Evrende özel bir yer yok gibi görünüyor ve bu, Evren hakkındaki fikirlerimizden birinin temelini oluşturuyor. Düşünülebilecek diğer fikir, özel bir zamanın olmadığıdır. Aslında geçmişte Evrenin durağan, değişmeyen ve sonsuza dek var olduğunu düşünürdük. Einstein yerçekimi teorisini genel görelilik teorisinde formüle ettiğinde, Einstein teorisini statik bir Evren'e izin verecek şekilde değiştirdi çünkü aksi takdirde Evren statik olamaz, yerçekimi altında kendi üzerine çökecektir. Bu nedenle,statik bir Evren oluşturmak için maddenin yerçekimini dengelemeye çalışmak için hiçbir madde olmasa bile var olan bir itme kuvveti ...

  Yeni bir Biyografik Anı koleksiyonu, II. Dünya Savaşı sonrası dönemde bilimin ilerlemesine büyük katkılarda bulunan gökbilimcileri ve astrofizikçileri kutluyor. "Bu gökbilimciler galaksisi hakkındaki kalıcı izlenimim, onların çok çeşitli yaklaşımları, birçok farklı aile geçmişleri ve bu mükemmel bilim adamlarının yeteneklerini nasıl kullandıklarıdır. Bunların hepsi disiplini büyük ölçüde zenginleştiriyor.” Royal Society’nin Biyografik Anılarının Baş Editörü Profesör Malcolm Longair, yeni bir özel anı koleksiyonu sunuyor: Astronomi, astrofizik ve kozmoloji. Modern astronomi, astrofizik ve kozmoloji, İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde tanınmayacak kadar değişti. 1945'te astronomi, optik astronomi anlamına geliyordu ve astronominin araçları optik teleskoplardı. Fakat 1960'lar ve 1970'lerde astronomi, yenilik ve keşifte altın yıllarını yaşıyordu. En önemli gelişmeler, astronomik gözlem için (uzaydan gözlemler dahil) tam elektromanyetik spektrumun açılması, elektronik de...

Editör Notu:  ”Galileo Galilei” adlı okumakta olduğunuz bu metin Hasan Özalp tarafından Doğu'dan Batı'ya Düşüncenin Serüveni, Antik Çağ Yunan Düşüncesi, Ortaçağ Düşüncesi, Cilt 2, (Ed. Bayram Ali Çetinkaya), İstanbul: İnsan Yayınları, 2015. s. 981-999 için yazılmış olup, Sayın Özalp’den aldığımız izin doğrultusunda sitemize  Onur Kenan Aydoğdu  tarafından uyarlanmıştır. Keyifli okumalar. Evren bütün yönleriyle insanların dikkatini çeken gizemlerle doludur. Bu gizemlerin önde geleni ise astronomidir. Antik çağların en ilgi çekici bilimle­rinden biri olan astronomi bilim insanlarının üzerine tartışmalar yürüttüğü bir bilimdir. Çünkü insanoğlunun gözlemlerinin çok ötesinde bir alandır. Bu alan xv. ve xvı. yüzyılda farklı bir bakış açısıyla insanoğlunun zihin dünyasına yeniden taşınır. Kopernik ve Kepler'in araştırmalarıyla astronomi, bilim ve din için yeni bir kırılma noktası oldu. Ancak Kopernik ve Kepler'in araştırmaları amprik bilim açısından birçok eksiklikle doluydu...