Kayıtlar

Şubat, 2026 tarihine ait yayınlar gösteriliyor

Gekkonidae I Simge Bayraktar

Resim
Gekkonidae familyası sürüngen sınıfının en büyük kertenkele ailesidir. Genelde etçil olan bu hayvanlar böcekler ve örümceklerle beslenirler. Ektoderm oldukları için sıcak bölgelerde yaşarlar. Antarktika hariç tüm dünyada bulunabilirler. Çoğu kertenkeleden farklı olarak kulaklarını aktif bir şekilde kullanırlar. En belirgin özelliklerinden birisi ses çıkarabilmeleridir. Bu şekilde birbirleri ile iletişim kurabilmektedirler.  Çoğunlukla gececi olan gekoların tamamen çubuk hücrelerinden oluşan retinalara sahiplerdir. Göz kapakları olmadığı için gözlerini nemlendirmek için yalarlar. Özelleşmiş parmak altı yapılarıyla ve çoğunlukla yapışmak için genişlemiş parmaklarıyla neredeyse her yere tırmanabilirler. Döllenme istisnalar hariç ovipardır. Dişiler kalsifiye olmuş yumurtaları kaya altlarına ya da yarıklarına bırakır. Sürüngenler, yılanları, kertenkeleleri, kaplumbağaları, timsahları, kuşları ve çoğu dinozor olan soyu tükenmiş birtakım grupları içerir. Sürüngenler mezozoikte çok daha ge...

Standart Kozmolojik Model I Alan Heavens 

Resim
Evren hakkında birkaç temel gözlemle başlayalım. Birincisi, Evren nereye bakarsak bakalım aşağı yukarı aynı görünüyor: ayrıntılı olarak değil ama gökyüzünün bir kısmına bakarsanız, aynı türden galaksileri, galaksi kümelerini,boşlukları ve filamentleri ve benzerlerini her yerde görebiliriz. Aslında galaksimiz Samanyolu, Evrendeki galaksilere çok benziyor. Dolayısıyla, Evrende özel bir yer yok gibi görünüyor ve bu, Evren hakkındaki fikirlerimizden birinin temelini oluşturuyor. Düşünülebilecek diğer fikir, özel bir zamanın olmadığıdır. Aslında geçmişte Evrenin durağan, değişmeyen ve sonsuza dek var olduğunu düşünürdük. Einstein yerçekimi teorisini genel görelilik teorisinde formüle ettiğinde, Einstein teorisini statik bir Evren'e izin verecek şekilde değiştirdi çünkü aksi takdirde Evren statik olamaz, yerçekimi altında kendi üzerine çökecektir. Bu nedenle,statik bir Evren oluşturmak için maddenin yerçekimini dengelemeye çalışmak için hiçbir madde olmasa bile var olan bir itme kuvveti ...

Astronomi, Astrofizik ve Kozmolojinin Kısa Tarihi 1945-2000 I Malcolm Longair

Resim
  Yeni bir Biyografik Anı koleksiyonu, II. Dünya Savaşı sonrası dönemde bilimin ilerlemesine büyük katkılarda bulunan gökbilimcileri ve astrofizikçileri kutluyor. "Bu gökbilimciler galaksisi hakkındaki kalıcı izlenimim, onların çok çeşitli yaklaşımları, birçok farklı aile geçmişleri ve bu mükemmel bilim adamlarının yeteneklerini nasıl kullandıklarıdır. Bunların hepsi disiplini büyük ölçüde zenginleştiriyor.” Royal Society’nin Biyografik Anılarının Baş Editörü Profesör Malcolm Longair, yeni bir özel anı koleksiyonu sunuyor: Astronomi, astrofizik ve kozmoloji. Modern astronomi, astrofizik ve kozmoloji, İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde tanınmayacak kadar değişti. 1945'te astronomi, optik astronomi anlamına geliyordu ve astronominin araçları optik teleskoplardı. Fakat 1960'lar ve 1970'lerde astronomi, yenilik ve keşifte altın yıllarını yaşıyordu. En önemli gelişmeler, astronomik gözlem için (uzaydan gözlemler dahil) tam elektromanyetik spektrumun açılması, elektronik de...

Kanatlar ve Şeyler I Keith Moore

Resim
Geçtiğimiz yılın büyük bir bölümünde evlere hapsolmak ve yerel park/bahçelerde uzun yürüyüşler yapmak çoğumuzu amatör doğa bilimci yaptı. Artık daha parlak bir hava nihayet geldiğine göre, belki de bu pandemik cevaplarımızı biraz insani bilimlere takas edebiliriz. Yalnızca bir tık uzağınızda çok sayıda gözlem ve sayım projesi var. Deniz yumurta kaspülleri, W.G.T. von Tilenau, 1802 (RS.11837) En sevdiğim şeylerden biri, deniz kenarından toplanabildiği için, denizkızı çantası, köpekbalığı ve vatoz yetiştiriciliğinin kalıntılarını kaydetmeyi amaçlayan Büyük Yumurta Kapsülü Avı. Sahilde bir yumurta kapsülüne rastlarsanız, kolay bir tanımlama kılavuzuyla bir fotoğraf çekip köpekbalığına bir isim vermeye çalışmak çok hızlı gerçekleşir. Asıl canlıyı görmeden bir türü tespit etmenin ilginç bir şekilde tatmin edici bir yanı vardır. Başka bir yaz, söz konusu böcekleri görebileceğiniz şey Büyük Kelebek Sayısı'dır. Eğer bunu denerseniz, iyi bir şirkette olursunuz: bilim adamları bu tür şeyleri...

İnce Ayar Fiziği I Mario Livio

Resim
Editör Notu:  Bu metnin çevirisi Closer to Truth kanalının ”Mario Livio - Physics of Fine-Tuning” adlı videosundan alınmıştır. Telif şartlarından ötürü videoyu çevrilmiş şekilde youtube kanalımızda paylaşamıyoruz. Bu ve benzeri çevirilerde bize yardımcı olmak isterseniz iletişim bilgilerimizden bizlere ulaşabilirsiniz. Sunucu: Mario burada hassas ayar konferansı için toplanmış bulunmaktayız. Ben birkaç on yıldır hassas ayarı takip ediyorum. Fakat geçmişte felsefeciler, fizikçiler ve bazı meraklı insanlar tartışırdı. Şimdi ise herkes ciddi bir fizikçi edasıyla hassas ayara bilimi ileriye götürecek bir şey olarak bakıyor. Yani hassas ayar ve bilime bu bakış açısıyla bakarsak bunlar nelere sebebiyet verebilir? Mario Livio: Bence bunun başarıyla alakası var. Bazı temel prensiplere dayanarak bir şeyleri açıklamak. Kainatta gördüğümüz fiziki her şey bazı kanunlar tarafından idare ediliyor (fizik kanunları dediğimiz).Yani belli başlı fizik sabitleriyle. Sizin de bildiğiniz üzere yerçeki...

Kıyı Çamurçulluğu I Samet Tekin

Resim
  İnsan yapımı hava araçlarının havada en uzun durduğu sürenin yaklaşık iki katı sürede (8 gün) hiç dinlenmeden ve ara vermeden Yeni Zelanda ile Alaska arasında yaklaşık 11 bin kilometre göç yolculuğu yapan kıyı çamurçulluğu bunu nasıl başarıyor? Sınıflandırılması ve Habitatı Limosa lapponica (kıyı çamurçulluğu) Charadriiformes takımından, Scolopacidae (çullukgiller) familyasına mensup göçmen bir kuş türüdür. Deniz kıyıları ve sulak alanlarda yaşarlar. Avrupa, Doğu Asya, Alaska, Yeni Zelanda ve Avustralya’da yayılımları vardır. [1] Şekil 1.0 Solda çamurçulluğu (Limosa limosa) v e sağda kıyı çamurçulluğunun (Limosa lapponica) üreme-dışı formları.  Beslenme Kıyı çamurçulluğunun diyetini ekseriyetle, polychaete, crustacean, vivalves gibi, dip omurgasızları oluşturur. [2] Bunun yanı sıra böcekleri ve su bitkilerini de yiyebilirler. Şekil 2.0 Kıyı çamurçulluğu beslenirken. © Terence Alexander. Göçü Avustralya ve Yeni Zelanda’da kışı geçiren kıyı çamurçulluğu, yaza doğru Rusya ...

Galileo Galilei I Hasan Özalp

Resim
Editör Notu:  ”Galileo Galilei” adlı okumakta olduğunuz bu metin Hasan Özalp tarafından Doğu'dan Batı'ya Düşüncenin Serüveni, Antik Çağ Yunan Düşüncesi, Ortaçağ Düşüncesi, Cilt 2, (Ed. Bayram Ali Çetinkaya) , İstanbul: İnsan Yayınları, 2015. s.981-999 için yazılmış olup, sayın Özalp’den aldığımız izin doğrultusunda sitemize  Onur Kenan Aydoğdu  tarafından uyarlanmıştır. Keyifli okumalar. Evren bütün yönleriyle insanların dikkatini çeken gizemlerle doludur. Bu gizemlerin önde geleni ise astronomidir. Antik çağların en ilgi çekici bilimle­rinden biri olan astronomi bilim insanlarının üzerine tartışmalar yürüttüğü bir bilimdir. Çünkü insanoğlunun gözlemlerinin çok ötesinde bir alandır. Bu alan xv. ve xvı. yüzyılda farklı bir bakış açısıyla insanoğlunun zihin dünyasına yeniden taşınır. Kopernik ve Kepler'in araştırmalarıyla astronomi, bilim ve din için yeni bir kırılma noktası oldu. Ancak Kopernik ve Kepler'in araştırmaları amprik bilim açısından birçok eksiklikle doluydu...