Kayıtlar

Siyah Sinekler ve Onchocerciasis I Samet Tekin

Resim
  Nehir körlüğü olarak da bilinen Onchocerciasis, Simuliidae (siyah sinekler) familyasına ait Simulium cinsi tarafindan vektör olarak taşınan Onchocerca volvulus nematod türü tarafından meydana getirilen parazitik bir hastalıktır. Ölümcül bir hastalık olmayan Onchocerciasis, önce deride acılı nodüller meydana gelir ve nihayetinde gözlere yayılarak körlüğe sebep olur. Bu hastalık en çok Orta Afrika’da yaygın olmakla birlikte, Güney Amerika’da da görülür. Hastalık muhtemelen Amerika kıtasının Avrupalılar tarafindan koloniler kurulup, Afrika’dan buraya getirilen kölelerin ardından ortaya çıkmıştır. 2017 yılı itibariyle yaklaşık 220 milyon insan bu hastalıktan dolayı risk altındadır. Yaklaşık 14,6 milyon insan Onchocerciasis’e yakalanmış, 1,15 milyon insan ise kör olmuştur [1]. Onchocerciasis’ın ortaya çıkarmış olduğu hastalık etkilerini incelemeden önce hastalığın vektörü olan siyah sinekler ve hastalığa sebep olan O . volvulus ’un biyolojilerine göz atalım. Siyah Sinekler (Simuliidae...
Yorum Gönder
Devamı

Bipolar Bozukluk I Guy Goodwin

Resim
  Psikiyatrist Guy Goodwin, bipolar bozukluğun nedenleri, manik atakların neden bu kadar tehlikeli olduğu ve ruh halini stabilize etmek için hangi ilaçların kullanılabileceği konusunda Bipolar bozukluk, düşük ruh hali, depresyon atakları, yüksek ruh hali, artan enerji ve mani ile karakterize edilen bir psikiyatrik bozukluk, zihinsel bir bozukluktur. Depresyonu olan veya mani olan birini ilk gördüğümüzde gördüğümüz şey, normal durumlarından çok açık bir değişikliktir. Bu genellikle 15-25 yaşları arasında ilk kez olur veya başlar; bunun gerçekleşmesi değişebilir, ancak bu, başladığı en yaygın zamandır. Depresyonla başladığında teşhis etmek zordur çünkü depresyon bipolar bozukluk değil, sadece yaygın veya bahçe depresyonu olabilir. Birisinin bipolar bozukluğu olduğunu söyleyebilmeniz için manik bir bölüm geçirmeniz gerekir ve bu bazen gerçekleşmesi ve tezahür etmesi biraz zaman alır. Bir insanda manik bir bölüm gördüğünüzde, önlerinde oldukça uzun bir mesafe olduğunu biliyorsunuz ve t...
Yorum Gönder
Devamı

Bilimin Gün Işığında Bir Fizikçi: Feza Gürsey I Irmak Koç

Resim
  "Oğlum Feza’ya O gece Bu mücevher hediye, Hılkatin bir minicik şah-eseri, Bir viran haneyi mamur, Bir fakir anneyi “Karun” etti." - Remziye Hisar, 7 Nisan 1921, Anadolu Hisarı Feza Gürsey, 7 Nisan 1921 tarihinde İstanbul'da doğmuştu. Annesi Remziye Hisar, Türkiye'nin ilk kadın kimyagerlerinden biriydi. Hisar, o dönemde Darülfünun'da kimya bölümünde eğitim gören üç kadın öğrenciden biri ve aynı zamanda Sorbonne Üniversitesi’nden doktora derecesinde mezun olan ilk Türk kadındı (Ak, 2023). Ünlü fizikçinin babası Reşit Süreyya Gürsey ise onun gibi bir fizikçi, tıp doktoru ve öğretmendi. İstiklal savaşında Kütahya cephesinde bulunmuştu. Feza, çocukluğunu kölelik ile özgür olma arasında seçime zorlanan 1920’li yıllar Türkiye’sinin zor koşullarında yaşadı. Türkiye özgürlüğü seçmişti ve bu özgürlüğün bedeli olan Kurtuluş Savaşı’nı yapmak durumundaydı. Annesi Remziye Hisar Kurtuluş Savaşı’na geleceğin gençlerini yetiştirmek üzere Adana’da öğretmenlik, Reşit Gürsey ise An...
Yorum Gönder
Devamı

En Garip Adam: Paul Adrien Maurice Dirac I Irmak Koç

Resim
  "Eğer daha uzağı görebiliyorsam bu, benden önceki devlerin omuzlarına tırmandığım içindir."  (1) - Isaac Newton Bir bilim insanı düşünün; çocukluğunda J.J. Rousseau'nun Cenevre'deki heykelinin çimlerinde oynayan, diğer bilim insanlarını şaşırtan, Chopin'in valslerine bayılan ve bazen de " Fark etmez." diyerek konuşurken kullandığı kelime sayısını yüzde yüz arttıran en garip adam. Şöyle diyordu Bohr: "Enstitümü ziyaret eden en garip adam." Evet, ciddi anlamda garip bir bilim insanı. Bu garipliğini Charles Dirac adlı modern diller öğretmeni olan babasından aldı. Onun evinde yemek saatlerinde ev ikiye bölünürdü: Dirac ve babası salonda, annesi ve diğer kardeşleri mutfakta. İngiltere'de yaşamalarına rağmen babası Yarı-Fransız olduğundan Fransızcalarını kaybetmelerini istemiyordu. Sokaktan geçen çocuklar Paul ve abisi Felix'i görünce durdurur, Fransızca bir cümle söylemelerini isterdi. İşte tam o saatlerde salondakiler Fransızca, mutfaktak...
Yorum Gönder
Devamı

Duygudurum Bozukluklarının Nörobiyolojisi I Guy Goodwin

Resim
  Psikiyatrist Guy Goodwin’den, monoamin depresyon teorisi, bilişsel davranış terapisi ve neden bazı insanların depresyonlardan diğerlerinden daha fazla etkilendiği üzerine Duygudurum bozukluğunun ne olduğunu tanımlayarak başlayalım çünkü bazı insanlar bunun bir nörobiyolojisi olmasına bile şaşırabilir. Duygudurum bozukluğundan bahsettiğimizde, cidden bazı insanların hayatlarındaki zorluklar karşısında depresyona girme eğilimlerini kastediyoruz. Bu, tüm yaşamları boyunca pek çok insanın başına gelir, bu nedenle insanların %10-15'i bir aşamada oldukça önemli ölçüde depresyona girebilirler. Genellikle bir yandan depresyona girme riskleri olduğu için; örneğin ailelerinde çok yaygın bir depresyon öyküsü vardır veya öte yandan, hayatlarında hayal kırıklığını temsil eden olumsuzluklar yaşarlar: ilişkilerinin bozulması ve esasen iç karartıcı olan diğer tüm sorunlar gibi. Bu tür olaylardan sonra olan şey, bazı insanların sonraki aşamaya geçmeyi çok zor bulmaları, deyim yerindeyse kederi ve...
Yorum Gönder
Devamı

Yeşil Papağan (Psittacula krameri) I Samet Tekin

Resim
  Doğal habitatı Afrika, Güney Asya ve bazı Orta Doğu ülkelerindeki ağaçlık alanlardır. Özellikle Hindistan’da yaygın bulunurlar. Kafeslerde besleme amaçlı dünyanın farklı bölgelerine götürülen bu türler daha sonra kafes dışında da yaşamaya başlamışlardır. Japonya, Avustralya, Yeni Zelanda, Güney Afrika, Arap Yarımadası, Avrupa, Kuzey Amerika ve Türkiye’de de yayılmaya başlamışlardır. Türkiye’deki ilk üreme kaydı 1976 yılında Ankara ili Kavaklıdere semtinde kaydedilmiştir. [1] 1970’li yıllarda öncelikle büyük şehirlerde görülen yeşil papağan, 2015 yılı itibarıyla toplam 26 ilde görülmüştür. [2] Türkiye’de de parklar ve bahçelerde yaşarlar. Oldukça gür sesleri vardır. Erkek dişiden mavimsi ensesi, siyah gıdısı ve kırmızı boyun yakalığı ile ayırt edilebilir. Dağılımları ve Ekolojileri Tanıtıldığı yeni habitatların benzer iklim şartları ve mevsimler döngülere sahip olması yeşil papağanların bu bölgelerde hayatta kalabilmelerinin temel sebebidir. Bununla beraber, yabanıl olmayan ve ins...
Yorum Gönder
Devamı

Beş Yenilenebilir Enerji Kaynağı I Melih Demiralay

Resim
  Yenilenebilir enerji, insanın kullanımının ölçüsüyle, tükenmeyen ve büyük miktarlarda mevcut olan enerji kaynaklarını tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Beş ana yenilenebilir enerji türü vardır: güneş enerjisi(solar enerji), rüzgâr enerjisi, hidroelektrik, biyokütle ve jeotermal enerji. Ortak özellikleri, işletilmeleri sırasında kirletici salınımlar yapmamaları (veya çok az yapmaları) ve böylece sera etkisi ve küresel ısınmaya karşı mücadelede yardımcı rol oynamalarıdır. Fotovoltaik veya Termal Güneş Enerjisi: Güneş enerjisi, güneş ışınlarından elde edilebilen enerjiyi ifade eder. Fotovoltaik güneş enerjisi ile termal güneş enerjisini birbirinden ayırmak gerekir. Fotovoltaik güneş enerjisi, fotovoltaik diye adlandırılan hücreler tarafından üretilen elektriğe karşılık gelir. Bu hücreler güneş ışığını alır ve bir kısmını elektriğe dönüştürebilir. Modüler(parçalı) olmaları yararlarından biri olarak zikredilebilir. Gerçekten de, fotovoltaik paneller büyük ölçekli enerji üretim...
Yorum Gönder
Devamı